ခရုိနီေကာက္ေၾကာင္း

ခရုိနီေကာက္ေၾကာင္း

ဒီအက္ေဆးမွာ ခရုိနီစီပြားေရးလုပ္ငန္းႀကီးထြားေနျခင္းဟာ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖဳိးတုိးတက္မႈကုိ ေနွာင္႔ေႏွးေစေၾကာင္းနဲ႔ ခရုိနီ စီးပြားေ၇းရဲ႕သေဘာသဘာ၀ေတြကုိ အနည္းငယ္ အက်ဥ္ခ်ဳံး တုိ႔ထိထားတဲ႔ အက္ေဆးပါပဲ ။ ခရိုနီစီးပြားေရးလုပ္ငန္းဟာ ဖြံ႔ၿဖဳိးဆဲနုိင္ငံေတြမွာ စီးပြားေရးစနစ္ကုိ ထိေရာက္ေအာင္မလုပ္ေပးနုိင္ဘူးဆုိတာ အထူးေျပာဖုိ႔ မလုိဘူး ။ ခရုိနီ စီးပြားေရးရဲ႕သြင္ျပင္ေတြအေပၚမွာ နားလည္ထားမွသာလ်င္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဟာ ခရုိးနီစီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအေပၚမွာ ေ၀ဖန္ပုိင္းျခားနုိင္ ေရွာင္ရွားႏုိင္မွာျဖစ္တယ္ ။ခရုိနီစီးပြားေရးလုပ္ငန္းရဲ႕ သြင္ျပင္ဆုိတာကုိနားလည္ဖုိ႔က
- ခရုိးနီးစီးပြားေ၇းဘာေၾကာင္႔ အသက္၀င္လာရသလဲ
- ဘာေၾကာင္႔ ခရုိနီစီးပြားေရးဟာ စီးပြားေရးဖြံ႔႔ၿဖဳိးတုိးတက္မႈကုိ ေႏွာင္႔ေႏွးေစသလဲ
- တကယ္လုိ႔ ခရုိနီစီးပြားေ၇းဟာ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖဳိးတုိးတက္မႈကုိ ေႏွာင္႔ေႏွးေစပါတယ္ဆုိရင္ ဘာေၾကာင္႔ ခရုိနီ စီးပြား ေရးဟာ အခ်ိန္ကာလၾကာျမင္႔စြာတည္ရွိေနရသလဲ ။
- ေနာက္ဆုံး ဘယ္လုိ အေျခအေနမ်ဳိးေတြမွာ ခရုိနီစီးပြားေရးေတြ ပုံသဏၭာန္ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းၿပီး ေနရာယူလာႏိုင္ သလဲဆုိတာေတြအေပၚ နားလည္းထားဖုိ႔လုိမယ္ ။
ေယဘုယ်အားျဖင္႔ခရုိနီစီးပြားေရးဆုိတာ ေပၚလစီေတြကုိ ပုံေဖာ္ေနတဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအာဏာပုိင္ေတြနဲ႔ ရင္းႏွီးသူ ေတြက စီးပြားေရးတန္ဖုိးႀကီးေတြကုိ အာဏာပုိင္ေတြရဲ႕မ်က္နွာသာေပးမႈနဲ႔ လက္ခံရရွိေနတဲ႔စနစ္တစ္ခုပဲ ။ မ်က္ႏွာသာ အေပးခံရတဲ႔ သူေတြဘက္ကလည္း သူတုိ႔အေပၚ မ်က္ႏွာသာေပးခဲ႔သူေတြထံကုိစီးပြားေရးအက်ဳိးအျမတ္ေတြျပန္ ေပးရတယ္ ။ ေစ်းကြက္မွာ ထုတ္လုပ္မႈကုိ လႊမ္းမုိးႏုိင္ေအာင္လုပ္ထားၿပီး စီးပြားေရးအခန္းဂ႑ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ကုိ အစုိးရအက်ဳိးအျမတ္ေတြ အတြက္ ခ်ဳပ္ကုိင္ထားရမယ္ ။ ဒီေနရာမွာ ေနာက္ထပ္ထြက္လာတဲ႔ ေမးခြန္းတစ္ခုက အစိုးရကေရာ ဘာေၾကာင္႔ ခရုိနီေတြကုိ မ်က္ႏွာသာေပးရတာလဲ ဆုိတဲ႔ ေမးခြန္းပဲ ။ ပုဂၢိဳလ္ေရး အက်ဳိးအျမတ္လုိ အေၾကာင္းတရားအမ်ဳိးမ်ဳိးရွိႏုိင္ေပမယ္႔ အစုိးရဟာ ခရုိနီစီးပြားေရးစနစ္ကုိ တည္ေထာင္ျခင္း အားျဖင္႔ သူတုိ႔ရင္ဆုိင္ေနရတဲ႔ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ စီးပြားေရးျပႆနာေတြကုိ ရင္ဆုိင္တဲ႔ေနရာမွာ အသင္႔ေတာ္ဆုံးရယ္ လုိ႔ ထင္မွတ္မွားေနၾကတဲ႔ အတြက္ပဲ ။ အစုိးရအေနနဲ႔ သူတုိ႔၇ဲ႕ေတြးပုံေခၚပုံက တကယ္လုိ႔ အစုိးရက သူတုိ႔ ကုုိယ္တုိင္စီးပြားေရးမွာ ၀င္ေရာက္လုပ္ကုိင္ျခယ္လွယ္ေနတဲ႔ ပုံစံေပါက္ရင္ လုိအပ္တဲ႔ အက္ဆက္ေတြ ၀ါ အသုံးက်တဲ႔ အရည္အေသြး၊ လူပုဂၢဳိလ္္ေတြကို ကုိင္ေဆာင္ထားသူေတြ၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ႏုိင္ငံအတြင္း၀င္ေ၇ာက္လုပ္ကုိင္မွာ မဟုတ္ဘူး ။ အက္ဆက္ရွိသူေတြ မရွိဘူးဆုိရင္ ရင္းႏွီး ျမဳပ္ႏွံမႈလည္း ၀င္ေ၇ာက္လာမွာ မဟုတ္ဘူး ။ ရင္းနွီးျမဳပ္ႏွံမႈမလာရင္ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖဳိးတုိးတက္မွာလည္း မဟုတ္ဘူး ။ ဒါေၾကာင္႔ အာဏာရွင္အစုိးရေတြဟာ သူတုိ႔အေနနဲ႔စီးပြားေရးလုပ္တာမ်ဳိးမျဖစ္ေ၇ာက္ေလေအာင္ တစ္ဖက္လွည္႔ နဲ႔ တျခားသူေတြ ၀ါ ခရုိနီေတြကုိ မ်က္နွာသာေပးလုပ္ခိုင္းျခင္းအားျဖင္႔ သူတုိ႔လည္းအက်ဳိးအျမတ္ျဖစ္ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖဳိး တုိးတက္မႈလည္းျဖစ္ေပၚလာလိမ္႔မယ္လုိ႔ ျမင္ၾကတဲ႔ အတြက္ပဲ ။ တကယ္႔တကယ္တမ္းမွာေတာ႔ သုေတသန ကိန္းဂဏန္းေတြကေန ညြန္ျပေနတာကေတာ႔ ဒီလုိ မမွန္ကန္တဲ႔ လိမ္လည္ လွည္႔ဖ်ားမႈ တစ္ရပ္ဟာ သူတုိ႔အက်ဳိး အျမတ္သာရွိၿပီး စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖဳိးတုိးတက္မႈကုိ ေႏွာင္႔ေႏွးေစတယ္ ဆုိတာကုိျပေနတယ္ ။ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖဳိးတုိးတက္မႈနဲ႔ေကာင္းမြန္တဲ႔ ျဖန္႔ေ၀မႈဆုိတဲ႔ ရႈေထာင္႔ကေနၾကည္႔ရင္ ခရုိနီစီးပြားေရးဟာ စီးပြားေရး ကုိေနာက္ျပန္ဆြဲသြားေစတဲ႔ အခ်က္သုံးခ်က္ရွိတယ္ ။ ပထမအခ်က္က ခရုိနီစီးပြားေရးက အရင္းအျမစ္ေတြကုိ ေနရာ မွား ခ်ထားတယ္။ အစုိးရဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ စီးပြားေရးေပၚလစီေတြကုိ ခ်မွတ္တဲ႔ေနရာမွာ အက္ဆက္ေတြကုိ ကုိင္ေဆာင္ ထားတဲ႔ ခရုိနီ ၀ါ စီးပြားေ၇းအခြင္႔ထူးခံေတြကုိသာေပးအပ္တဲ႔ အတြက္ အရင္းအျမစ္ေတြဟာ နုိင္ငံသားေတြရဲ႕ ဘ၀လုံၿခဳံမႈဆီကုိ ျပန္႔ႏွံ႔မသြားဘဲ ခရုိနီနဲ႔ အစိုးရမိသားစုေတြဆီကုိသာ အမ်ားဆုံးေရာက္ရွိသြားတယ္ ။ဒုတိယ အခ်က္ကေတာ႔ ခရုိနီစနစ္က အခြင္႔ထူးခံ အက္ဆက္ကုိင္ေဆာင္သူေတြနဲ႔ အစုိးရၾကားထဲက ပုဂၢိဳလ္ေရးဆက္ သြယ္ခ်က္ေတြကုိ မွီခုိေနရတဲ႔ အခ်က္ပဲ ။ ဒီအခ်က္ေၾကာင္႔ ပုဂၢဳိလ္ေရးဆက္သြယ္ခ်က္ရွိတဲ႔ အစုိးရ အႀကီးအကဲ အာဏာရေနခ်ိန္မွာသာလ်င္ အလုပ္ျဖစ္ၿပီး သူတုိ႔အာဏာမရွိတဲ႔ အခ်ိန္မွာေတာ႔ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ခံေဆာင္မႈေတြပ်က္စီးသြားႏုိင္တယ္ ။ ဒါေၾကာင္႔ ခရုိနီစီးပြားေရးစနစ္ထဲက စီးပြားေ၇းေအးဂ်င္႔ေတြရဲ႕ သက္တမ္း ဟာ စိတ္မခ်ရဘူး ။ဒါကုိ သိတဲ႔ ခရုိနီေတြက ရေနတဲ႔သက္တမ္းအတြင္း အက်ဳိးအျမတ္အမ်ားဆုံး ေလာဘေဇာ တုိက္ေတာင္းယူတယ္ ။ ႏုိင္ငံရဲ႕စီးပြားေ၇းအက်ဳိးအျမတ္ထက္ သက္တမ္းတုိေၾကာင္႔ အလြန္အကၽြံအျမတ္ရွာ ေဖြ မႈ ဟာ စီးပြားေ၇းဖြံ႔ၿဖဳိးတုိးတက္မႈေနွာင္႔ေႏွးေစရတဲ႔ အခ်က္ေတြထဲက တစ္ခ်က္ပဲ ။ ၿပီးရင္ သူတုိ႔ေၾကာင္႔ျဖစ္လာတဲ႔ စီးပြားေရးရင္႔က်က္မႈဟာလည္း အခ်ိန္တုိကာလေၾကာင္႔ တုိင္းျပည္အတြက္ ရွိသင္႔တဲ႔ ရင္႔က်က္မႈမ်ဳိးမရွိဘဲ ေနာင္ ဒီမုိကေရစီအစုိးရအတြက္ ႏုိင္ငံအတြက္ အေထာက္အကူမျဖစ္လွဘူး ။ တတိယအခ်က္ကေတာ႔ ခရုိနီစနစ္ ေၾကာင္႔ ဆုိး၀ါးတဲ႔ ေနာက္ဆက္တြဲအက်ဳိးဆက္ေတြျဖစ္တတ္ၿပီး ၀င္ေငြခြဲေ၀ျဖန္႔ျဖဴးမႈမွာလည္း မညီမမွ်ျဖစ္ေနတယ္ ။ ခရုိနီေတြေၾကာင္႔ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖဳိးတုိက္မႈနည္းပါးတဲ႔ အခ်က္ေတြထဲက ေနာက္ထပ္တစ္ခုကေတာ႔ခရုိနီေတြဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ ကုန္က်စရိတ္ေတြကုိ ထုတ္ေဖာ္ေျပာေလ႔မရွိဘဲ လ်ဳိ႕၀ွက္ထာေလ႔ရွိတယ္ ။ အေၾကာင္းကေတာ႔ ခရုိနီရဲ႕ ကုန္က်စရိတ္ဆုိတာ ခရုိနီေတြရဲ႕ အက်ဳိးအျမတ္ျဖစ္ေနလုိ႔ပဲ ။ ဒါေၾကာင္႔လည္း ခရုိနီစီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအတြက္ ႏုိင္ငံေတာ္ကပြင္႔လင္းျမင္သာမႈရွိမွာ မဟုတ္ဘူး ။ ခရုိနီရယ္လုိ႔ စတင္ျဖစ္ေပၚလာတဲ႔ နယ္ပယ္ကေတာ႔ အမ်ား အားျဖင္႔ ကုန္သြယ္ေရးနယ္ပယ္ျဖစ္ၿပီး သြင္းကုန္လုိင္စင္ကုိ မ်က္နွာသာေပးရရွိျခင္းကေန စတင္တာကုိလည္း ေတြ႔ ရမယ္ ။ ေနာက္ထပ္တစ္ေနရာကေတာ႔ ျပည္တြင္းက ေစ်းႀကီးတဲ႔ အရာေတြကုိ တင္ပုိ႔ႏုိင္ခြင္႔ပဲ ။
ခရုိနီေတြဘာေၾကာင္႔ ေရရွည္ခံေနရသလဲ
အေျဖကေတာ႔ အစုိးရတစ္ခုနဲ႔ တစ္ခုေျပာင္းသြားေပမယ္႔လည္း ခရုိနီေတြၾကာရွည္ခံေနရတဲ႔ အေၾကာင္းက အစုိးရ တစ္ရပ္ဟာ သူ႔ေရွ႕ကအစုိးရ ရင္ဆုိင္ခဲ႔ရတဲ႔ ျပႆနာကုိ ျပန္ရင္ဆုိင္ၾကရလုိ႔ပဲ ။ ဒါေၾကာင္႔ ခရုိနီေတြက ဆက္ရွိေန ဆဲပဲ ။ ဒီမုိကရက္တစ္အစုိးရမ်ဳိး ဒါမွမဟုတ္ အကန္႔အသတ္ရွိတဲ႔ အစုိးရမ်ဳိးေပၚေပါက္လာတဲ႔ အခ်ိန္မွာ ေကာင္းမြန္တဲ႔ စီးပြားေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈကုိ မရွာေဖြႏုိင္ေသးခင္အထိရွိေနတဲ႔သဘာ၀ကလည္းရွိတယ္ ။ အစုိးရအေနနဲ႔ ခက္ခဲတဲ႔ အေျခအေနကုိ မေက်ာ္လြန္ႏုိင္ဘူးဆုိရင္ေတာ႔ ဘယ္လုိပုံသဏၭာန္နဲ႔ အစုိးရမ်ဳိးပဲျဖစ္ျဖစ္ ယခင္ အစုိးရ ႀကဳံေတြ႔ရတဲ႔ အက်ပ္အတည္းကုိ ရင္ဆုိင္ရမွာျဖစ္တယ္ ။ သေဘာကေတာ႔ အက္ဆက္ရွိသူေတြကုိ မေရြးခ်ယ္ႏုိင္ဘူး ဆုိရင္ ရင္းနွီးးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ၀င္ေရာက္လာမွာ မဟုတ္ဘူး ဆုိတဲ႔ အေတြးအေခၚႀကိမ္လုံးနဲ႔ အရုိက္အႏွက္ခံေနရဦးမွာပဲ။ အက္ဆက္ရွိသူမရွိရင္ ၊ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ မရွိ ၊ရင္းနွီးျမဳပ္ႏွံမႈမရွိရင္ ၊ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖဳိးတုိးတက္မႈေႏွာင္႔ေႏွာင္းၿပီး အစုိးရ အဓိကလည္ပတ္အလုပ္လုပ္ေအာင္အားျဖည္႔ေပးမယ္႔ အခြန္ေကာက္ခံမႈမွာပါ ျပႆနာတတ္မွာျဖစ္တယ္ ။ ဒီမုိကေရစီအစုိးရမဟုတ္ရင္ေတာ႔ ေတာ္လွန္ေရးနဲ႔ ျပန္တတ္လာတဲ႔ အစုိးရတုိင္းမွာ ယခင္ေရွ႕ကအစုိးရဖန္တီးခဲ႔ တဲ႔ ခရုိနီစီးပြားေရးပုံစံကုိ ျပန္ဖန္တီးရတဲ႔သေဘာေတြရွိေနတယ္ ။ဒီသေဘာကုိ ဟာဘာနဲ႔ ႏုိရယ္မုိရာကေန မကၠဆီကုိ ေတာ္လွန္ ေရးကုုိအေျခခံၿပီးေလ႔လာျပခဲ႔တာေတြရွိတယ္ ။ သူတုိ႔က ခရုိနီစနစ္ရဲ႕ အနက္ရႈိင္းဆုိင္းအပုိင္းကုိေလ႔လာ ျပတာ ။ တနည္းအားျဖင္႔ အာဏာရွင္စနစ္ကေန ေကာင္းမြန္ခုိင္မာတဲ႔ ဒီမုိကေရစီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးပုံစံမဟုတ္ဘဲ တျခားေသာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈပုံစံတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးကုိေျပာင္းလဲသြားတဲ႔အခါ ခရုိနီစနစ္ဟာ ပုံစံတစ္မ်ဳိးနဲ႔ အသစ္ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းဖုိ႔ႀကဳိးစားတတ္ တာကုိေဖာ္ထုတ္ျပခဲ႔တာျဖစ္တယ္ ။ မကၠဆီကုိ အာဏာရွင္ ေပၚဖီရီယုိ ဒုိင္းယက္ဇ္ (၁၈၇၆-၁၉၁၀) လက္ထပ္မွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ ၀င္ေ၇ာက္လာဖုိ႔ရာ လုိအပ္တဲ႔ “ သူဟာေတာ႔ျဖင္႔ ပုဂၢလိကပစၥည္းပုိင္ဆုိင္မႈဆုိတာကုိ ယုံယုံၾကည္ ၾကည္အကာအကြယ္ေပးေနပါတယ္လုိ႔ ” ျပခ်င္တဲ႔ အတြက္ အက္ဆက္ကုိင္ေဆာင္ထားတဲ႔ အုပ္စုငယ္ေလးေတြ ကုိ စီးပြားေ၇းအခြင္႔အလမ္းေတြေပးအပ္ခ်ီးေျမွာက္ျပခဲ႔တာ။ ေနာက္ေတာ႔ ဒုိင္းယက္ဇ္ျပဳတ္က်သြားၿပီး အစုိးရသစ္တစ္ရပ္ အာဏာရလာတဲ႔အခါမွာလည္း ဒီအုပ္စုေလးေတြဟာ အသစ္ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းႏုိင္ခဲ႔တယ္ ။ ဒုိင္းယက္ဇ္ကုိ မႏွစ္ၿခဳိက္ ၾကေတာ႔တဲ႔အတြက္ ေတာ္လွန္ေရးဆင္ႏြဲၿပီး ျဖဳတ္ခ်ခဲ႔ၾကၿပီးတဲ႔အခါ ေနာက္တက္လာတဲ႔ အစုိးရကလည္း ဒုိင္းယက္ဇ္ ထက္ေတာင္မွ အစြန္းေရာက္ေအာင္ ကြဲျပားျခားနားတဲ႔ အုိင္ဒီယုိလုိဂ်ီကုိ ကုိင္စြဲထားၾကတာ ။ ေနာက္ေတာ္လွန္ေရး ေၾကာင္႔တတ္လာတဲ႔ အစုိးရကလည္း ဒုိင္းယက္ဇ္မွာရွိခဲ႔တဲ႔ ခရုိနီစနစ္ကုိပဲ ျပန္က်င္႔သုံးသြားခဲ႔ရတယ္ဆုိတာကုိေတြ႔ရ မယ္ ။ ၿပီးေတာ႔ ယခင္က ခရုိနီေတြနဲ႔ ေနာက္အစုိးရ ခရုိနီေတြကလည္း အတူတူပဲဆုိတာကုိေတြ႔လာရတယ္ ။ ခရုိနီစီးပြာေရးစနစ္ဆုိတာမွာ စီးပြားေရးသြင္းျပင္လကၡဏာသက္သက္ကုိသာ မေတြ႔ရဘူး ။ ႏုိင္ငံေရးအရ တီထြင္ ဖန္တီးမႈေၾကာင္႔ျဖစ္ေပၚလာတဲ႔ သြင္ျပင္လကၡဏာကုိသာလ်င္ အမ်ားဆုံးေတြ႔၇မယ္ ။ၿပီးရင္ ႏုိင္ငံေရးအရ အျပဳသ ေဘာင္မေဆာင္တဲ႔ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈေတြကိုသာလ်င္ တုိင္းျပည္က ခံစားလုိက္ရတယ္ ။ ခရုိနီစနစ္မွာ တူညီတဲ႔ အခြင္႔အလမ္းရပုိင္ခြင္ဆုိတဲ႔ ဒီမုိကရက္တစ္တန္ဖုိးစံမရွိဘူး ။ ခရိုစနစ္ျဖစ္ေပၚလာဖုိ႔ အဓိကအခ်က္က အစုိးရ အေနနဲ႔ အထူးစီးပြားေရးအခြင္႔အလမ္းေတြကုိ အက္ဆက္ကုိင္ေဆာင္ထားတဲ႔ လူနည္းစုတစ္ခ်ဳိ႕ကုိေပးအပ္ေနဖုိ႔ပဲ။ အဲဒီလုိ မ်ဳိး မရွိေတာ႔ဘဲ စီးပြားေရးအခြင္႔အလမ္းေတြကုိ လူတုိင္းညီမွ်စြာ ခ်ဥ္းကပ္ႏုိင္ေအာင္ျဖစ္လာၿပီ ဆုိရင္ ခရုိနီစနစ္က်ဆုံးသြား မယ္ဆုိတာကလည္း ျမင္သာတဲ႔ အခ်က္ပါပဲ ။ဒါေၾကာင္႔ ေ၇ြးေကာက္တင္ေျမွာက္တဲ႔ ဒီမုိကေရစီဟာ ခရုိနီစနစ္ကုိ တျဖည္းျဖည္းတုိက္စားပစ္တယ္ ။ ခရုိနီေတြကလည္းရတဲ႔ နည္းေပါင္းစုံနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ အက်ဳိးအျမတ္ကုိ ကာကြယ္မွာပဲ ။ တတ္လာႏုိင္မယ္႔ ဒီမုိကေရစီအစုိးရကုိေစာေစာစီးစီးေျပးေပါင္းမယ္ ၊ ဘ႑ာေငြမလုံမေလာက္ျဖစ္ေနတဲ႔ အခ်ိန္ မက္ ေလာက္စရာေကာင္းေအာင္ အေထာက္အပံ႔ေပးမယ္ ၊ သူတုိ႔သာလ်င္ တုိင္းျပည္ရဲ႕ အက္ဆက္ကုိင္ေဆာင္သူေတြ ျဖစ္ၿပီး သူတုိ႔ရဲ႕ အကူအညီမပါဘဲနဲ႔ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖဳိးတုိးတက္မႈဟာ လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ မရနုိင္ဘူးဆုိတာကုိ အစုိးရနဲ႔ ျပည္သူလူထုအေပၚ နည္းမ်ဳိးစုံနဲ႔ က်ဳံးသြင္းမယ္ ။ ဒီထက္ပုိဆုိးၿပီး အစုိးရအေနနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားကုိထိခုိက္ ေအာင္လုပ္မယ္ဆုိရင္ေတာ႔ စီးပြားေရးမွန္သမွ် ဂ်ဳးံဂ်ဳးံက်ေအာင္လုပ္ပစ္မယ္႔ဆုိတဲ႔ အထိ ထြင္လုံးေတြေပးတတ္တယ္ ။ တကယ္ေတာ႔ ဒီလုိလုပ္ႏုိင္မယ္ဆုိရင္ေတာင္ ဒါဟာ အခိုက္အတန္႔ပဲ ။ ေသခ်ာတဲ႔ သုေတသနေတြက ေနာင္တတ္ လာမယ္႔ ဒီမုိကေ၇စီအစုိးရဟာ ခရုိနီေတြကုိ ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းထားမယ္ဆုိရင္ ဒါဟာ ကုိယ္႔ႏုိင္ငံရဲ႕ အဖ်က္မ်ဳိး ေစ႔ ကုိ ကုိယ္႔ဘာသာကုိျပန္ ခ်မွတ္ေနတာပဲ ။ၿပီးေတာ႔ ကုိယ္႔အက်ဳိးအျမတ္ကုိ အေသအလဲကာကြယ္ေနတဲ႔ ခရုိနီစနစ္မွာ အစုိးရရဲ႕ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြမွာ လူထုျမင္သာမႈမရွိတဲ႔ အေျခအေန၊ လူထုသေဘာတူမႈမရွိတဲ႔ အေျခအေနေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္ရမွာေတာ႔ အမွန္ပဲ ။အဆင္႔ျမင္႔မားတဲ႔ ဒီမုိကေရစီရွိမွသာ ခရုိနစ္စနစ္ဟာ လုံး၀က်ဆုံးသြားမွာ ျဖစ္တယ္ ။တစ္ဖက္ကလည္းအာဏာပုိင္စနစ္ကုိ ပုိက်င္႔သုံးေလ ခရုိနီစနစ္ ပုိ ထိထိေရာက္ေရာက္အလုပ္လုပ္လုပ္ေလပါပဲ ။
ခရုိနီ အဓိပၸာယ္ဖြင္႔ဆုိခ်က္အက်ဥ္း
ခရုိနီရဲ႕ အဓိပၸာယ္ဖြင္႔ဆုိခ်က္က ႏုိင္ငံေ၇းအာဏာပုိင္သူေတြထံကေန ႀကီးမားတဲ႔ စီးပြားေရးတန္ဖုိးေတြအတြက္ မ်က္ႏွာသာေပးခံရသူလုိ႔ ဆုိႏုိင္တယ္ ။ သိပ္ၿပီး ရႈပ္ရႈပ္ေထြးေထြမရွိလွဘူး ။အမ်ားအားျဖင္႔ အဲဒီလုိ မ်က္နွာသာေပး ခံရသူေတြက ပြင္႔လင္းျမင္သာမႈရွိရွိနဲ႔ ဓနဥစၥာလြဲေျပာင္းေပးလုိက္တဲ႔သေဘာေတာ႔မရွိဘူး ။ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ အခြင္႔ အလမ္းေတြေပးလုိက္ျခင္းပဲ ။ ဒီအခြင္႔အလမ္းေတြက ပုံစံအမ်ဳိးမ်ဳိးရွိတယ္ ။ ဒါေပမယ္႔ အျမင္သာဆုံးအရာတစ္ခုက ေတာ႔ ပုိင္းဆုိင္မႈရယူလုိက္ျခင္း (ownership) ဆုိတာကုိ အာရွစီးပြားပ်က္ကပ္ေၾကာင္႔ေတြ႔ရမွာျဖစ္တယ္ ။ အထူးသျဖင္႔ ခရုိနီေတြရဲ႕ အခြင္႔အလမ္းထဲမွာ ႏုိင္ငံေတာ္ပုိင္ဆုိင္တဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းနဲ႔ လည္ပတ္အလုပ္လုပ္ပုံေတြ ကုိ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းေတြလြဲေပးလုိက္တဲ႔ ပုံစံအေနနဲ႔ ခရုိနီေတြက ရယူသြားတယ္ ။ေနာက္ထပ္အေရတႀကီး သတိထား ရမယ္႔ အခ်က္က ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈျဖစ္ေပၚလာဖုိ႔ရာ အခ်က္အခ်ၾကတဲ႔ ဘဏ္စနစ္ကုိ ခရုိနီေတြခ်ဳပ္ကုိင္ ထားျခင္းပဲ ။ ျပည္တြင္း ခရက္ဒစ္လုပ္ငန္းကုိ ခ်ဲ႕ထြင္ျခင္းနဲ႔ ျပည္တြင္း ခရုိနီဘဏ္စနစ္ကုိ တည္ေထာင္ထားျခင္းဟာ ေနာက္တတ္လာမယ္႔ အစုိးရအေနနဲ႔ အထူးအခက္အခဲ႔ႀကဳံေတြ႔ႏုိင္တဲ႔ အေနအထားတစ္ရပ္ဆုိတာကုိလည္းေတြရမယ္။
ခရုိနီစနစ္ ဘယ္အခ်ိန္ႀကီးထြားလာမလဲ
အာဏာပုိင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဒါမွမဟုတ္ အာဏာရွင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေတြမွာ ခရုိနီစနစ္အားေကာင္းလာတတ္တာ ဓမၼတာ ပါပဲ ။အဲဒီလုိ စနစ္ေတြကေန ဒီမုိကေရစီစနစ္အေျပာင္းအလဲမွာ ဖြံ႔ၿဖဳိးဆဲႏုိင္ငံမ်ားအဖုိ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ အက်ဳိးအျမတ္ကာ ကြယ္မႈေတြနဲ႔ ရင္ဆုိင္္ရၿပီး ခရုိနီစနစ္ကုိ ဆက္လက္သယ္ေဆာင္လာႏုိင္ပါတယ္ ။ ဒါကုိ အက်ဥ္းခ်ဳံးၿပီးဆုိရရင္ေတာ႔ ႏုိင္ငံေရးမတည္ၿငိမ္မႈရွိတဲ႔ အခ်ိန္မွာ ခရုိနီစနစ္ႀကီးထြားလာမွာျဖစ္တယ္ ။ ဒီေတာ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္းမႈဆုိတာဘာလဲ ၊ ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမ္းမႈဆုိတာဘာလဲဆုိတာကုိ သိထားဖုိ႔လည္းလုိတယ္ ။ ႏုိင္ငံေရး မတည္ ၿငိမ္မႈဆုိတာကုိ သိဖုိ႔ ပုိၿပီးေသခ်ာေရရာမႈရွိတဲ႔ အလြယ္တကူပုိတြက္ခ်က္ႏုိင္တဲ႔ ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈဆုိတာဘာလဲက ေန စတင္သင္႔တယ္ ။
(က) ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈဆုိတာဘာလဲ
ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈဟာ ေကာင္းမြန္ခုိင္မာတဲ႔ ႏုိင္ငံေရးစနစ္အေပၚကုိမွီတည္ၿပီးျဖစ္ေပၚေနရတာ။ ႏိုင္ငံေ၇းစနစ္ ဆုိတာ ႏုိင္ငံေရးအက်ဳိးအျမတ္ေတြကုိ စုစည္းေပး ၊ မွ်ေ၀ေပးတဲ႔ အင္စတီက်ဴးရွင္းအစုအေ၀းပဲ ။အထူးသျဖင္႔ ႏုိင္ငံေရး စနစ္ဆုိတာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္း အဓိကအရင္းအျမစ္ေတြျဖစ္တဲ႔ ဥပေဒအရ တရား၀င္ခြင္႔ျပဳေပးထားတဲ႔ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းနဲ႔ အင္စတီက်ဴးရွင္းေတြကုိ ေခၚတယ္ ။ ႏုိင္ငံေရးစနစ္ရဲ႕ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္က ႏုိင္ငံေရးေျပာင္း လဲမႈပုံစံႏွစ္ရပ္နဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး မေသခ်ာမေရရာမႈေတြကုိ ေလ်ာ႔ခ်တယ္ ။ ပထမေျပာင္းလဲမႈက အစုိးရအတြင္းေျပာင္း လဲမႈပဲ ။ ဒီေျပာင္းလဲမႈေတြက အစုိးရတစ္ခုအစားထုိး၀င္ေ၇ာက္လာဖုိ႔ရာလုပ္ေပးတဲ႔ ယႏၱရားေတြကုိ ခ်ဳပ္ကုိင္ထားတဲ႔ အင္စတီက်ဴးရွင္းေတြအတြင္းကေန ျဖစ္ေပၚတယ္။ ဥပမာ ေ၇ြးေကာက္ဥပေဒလုိအစုိးရအေျပာင္းအလဲယႏၱရားကုိ ခ်ဳပ္ကုိင္ထားတဲ႔ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ဳိးပဲ ။ ဒုတိယေျပာင္းလဲမႈကေတာ႔ ႏုိင္ငံေရးစနစ္ရဲ႕ အေျခခံအေဆာက္အအုံေတြ မွာ တည္ရွိေနတဲ႔ အေျခခံက်တဲ႔ ေျပာင္းလဲမႈေတြပဲ ။ ႏုိင္ငံေရးစနစ္ေတြတျဖည္းျဖည္ျဖစ္ထြန္းေျပာင္းလဲသြားဖုိ႔ရာ လုပ္ေပးမယ္႔ အတြင္းစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြ ေျပာင္းလဲသြားတဲ႔သေဘာပဲ ။ တနည္းအားျဖင္႔ နုိင္ငံေရးစနစ္ဆုိတာ လူမႈေရးဆုိင္ရာေတာင္းဆုိမႈေတြေၾကာင္႔ျဖစ္လာမယ္႔ ပဋိပကၡေတြကုိ ေျဖရွင္းေပးတာ ၊ လူမႈေရးဆုိင္ရာအျပန္အလွန္ဆက္ဆံမႈပုံစံမ်ဳိးစုံကုိ စုိးမုိးမယ္႔ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကုိ ထုတ္ေပး တာေတြလုပ္တယ္ ။ၿပီးေတာ႔ ႏုိင္ငံေရးနယ္ပယ္ကုိခ်ဲ႕ထြင္ေပးတယ္ ။ ဒီအလုပ္အရ နုိင္ငံေရးမွာဆုိရင္ေတာ႔ လုပ္အားခြဲ ေ၀ေပးတာ ၊လူအဖြဲ႔အစည္းကုိ အုပ္ခ်ဳပ္ဖုိ႔ရာ ႏုိင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕အေျခခံစည္းမ်ဥ္းေတြကုိေရးဆြဲေပးတာေတြ လုပ္တယ္ ။ စီးပြားေရးအပုိင္းမွာဆုိရင္ေတာ႔ ႏုိင္ငံေရးစနစ္ကုိ ပုဂၢလိကပစၥည္းပုိင္ဆုိင္ခြင္႔ကုိ အဓိပၸာယ္ဖြင္႔ဆုိေပးတာ၊ စီးပြားေရးဆုိင္၇ာအျပဳအမူေတြကုိ စီးပြားေရးအျပဳအမူေတြကုိ ကန္႔သတ္မယ္႔ လမ္းညြန္မယ္႔အင္စတီက်ဴးရွင္းေတြကုိ လည္းေပးအပ္တယ္ ။ ႏုိင္ငံေရးစနစ္လည္ပတ္အလုပ္လုပ္ၿပီ ဆုိတာနဲ႔ သူနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ႔အင္စတီက်ဴးရွင္းေတြက သူ႔အေပၚအားျဖည္႔ လည္ပတ္ေပးတယ္ ။ ဘယ္လုိအေျခအေနမ်ဳိးမွာ မဆုိႏုိင္ငံေရးစနစ္တည္ၿငိမ္ရတဲ႔ အေၾကာင္းအရင္းက -
- လူထုက အစုိးရရဲ႕ လက္ေရြးစင္ယႏၱရားေတြဟာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြအတြင္းႏုိင္ငံေရး ဆုိင္ရာ အျပဳအမူေတြကုိ ထိန္းေၾကာင္းႏုိင္တယ္လုိ႔ ယုံၾကည္ထားရင္
- ႏုိင္ငံေရးစနစ္ကုိယ္႔ဘာသာကုိယ္အားျဖည္႔သြားႏုိင္မယ္႔ အင္စတီက်ဴးရွင္းဆုိင္ရာ အစီအစဥ္ရွိမယ္ဆုိရင္ ႏုိင္ငံေရး တည္ၿငိမ္မႈရွိမွာျဖစ္တယ္ ။
တနည္းအားျဖင္႔ နုိင္ငံသားေတြဟာ တည္ရွိဆဲ ႏုိင္ငံေရးအားမွ်ေျခကေန ေသြဖယ္မသြားဘူးဆုိရင္ ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမ္ မႈရွိမယ္ ။ စနစ္တစ္ခုတည္ၿငိမ္မႈဟာ လက္ရွိႏုိင္ငံေရးစနစ္ကုိ ပစၥဳပၸာန္နဲ႔ အနာဂတ္ ကာလေတြမွာ ပဋိပကၡျဖစ္လာမယ္႔ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတုိင္ေတြကုိ မွ်တေအာင္ေျဖရွင္းေပးႏုိင္မယ္လုိ႔ ဘုံသေဘာတူညီခ်က္ရွိရင္လည္း ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မွာ ျဖစ္တယ္။
(ခ) ႏုိင္ငံေရးမတည္ၿငိမ္မႈ
ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈကုိ ေရရွည္ထိန္သိမ္းမထားႏုိင္ေတာ႔ဘူးဆုိတာမ်ဳိးျဖစ္လာတဲ႔ အခ်ိန္မွာ ႏုိင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္မႈ ျဖစ္ေပၚလာတယ္ ။ ႏုိင္ငံေရးမတည္ၿငိမ္မႈေတြထဲက အေၾကာင္းတရားတစ္ခုက ႏုိင္ငံေရးစနစ္အေပၚ ဘုံသေဘာတူညီ မႈ ေပ်ာက္ဆုံးသြားတာေၾကာင္႔ပဲ ။အဲဒီလုိအခ်ိန္အခါမ်ဳိးကုိ အားနည္းတဲ႔ တည္ၿငိမ္မႈလုိ႔လည္းေခၚၾကတယ္ ။ အား နည္း တည္ၿငိမ္မႈက ႏုိင္ငံေရးစနစ္ရဲ႕ အနာဂတ္ကာလနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး မေသခ်ာမေရရာမႈသေဘာကုိ မိတ္ဆက္ေပး တယ္ ၊ အေၾကာင္းကေတာ႔ ကြဲျပားျခားနားတဲ႔ ေအးဂ်င္႔ေတြက ကြဲျပားျခားနားတ႔ဲ အင္စတီက်ဴးရွင္းပတ္၀န္းက်င္မ်ဳိးကုိ ရင္ဆုိင္လာရတဲ႔ အတြက္ပဲ ။ တနည္းအားျဖင္ဆုိရရင္ ေျမာက္ျမားစြားေသာ ႏုိင္ငံေရးစနစ္ေတြက လူ႔အဖြဲ႔အတြင္းမွာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈအတြက္ အၿပဳိင္အဆုိင္ျဖစ္ေနတဲ႔သေဘာပဲ ။ဒီလုိျဖစ္လာၿပီးဆုိရင္ ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔လူမႈေရးဘ၀ မွာ တည္ရွိဆဲႏုိင္ငံေရးစစနစ္ကေန ခ်မွတ္လုိက္တဲ႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြမွာ ပဋိပကၡေတြလာျဖစ္ၿပီလုိ႔ဆုိရမယ္ ။ တကယ္လုိ႔ စနစ္တစ္ခုဟာ သူ႔ဘာသာသူအားျဖည္႔လည္ပတ္ႏုိင္တဲ႔ အရည္အေသြးဆုံးရႈံးသြားၿပီဆုိရင္ ဒါဟာ အေတာ္ကေလး မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ေနၿပီလုိ႔ ဆုိရမယ္ ။ အေၾကာင္းကေတာ႔ ႏုိင္ငံေရးေရွာ႔ခ္ေတြ အတြင္းပုိင္းမွာျဖစ္ေပၚ လာၿပီး ႏုိင္ငံေရးစနစ္အေပၚ ယုံၾကည္ကုိးစားမႈေတြကုိ ၿခိမ္းေျခာက္လာၿပီျဖစ္တဲ႔အတြက္ပဲ ။ အစုိးရနဲ႔ ႏုိင္ငံသားေတြ ၾကားထဲ ခ်ည္ေႏွာင္ထားတဲ႔ လူမႈပဋိဥာဥ္လည္း ၿပဳိက်သြားတဲ႔ အတြက္ပဲ ။ ဒီၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြက အင္စတီက်ဴးရွင္း ေျပာင္းလဲမႈေတြဟာ ႏုိင္ငံေရးစနစ္ကုိ အားျဖည္႔မေပးႏုိင္ေတာ႔တဲ႔ အေျခအေနကုိ ဆြဲေခၚသြားခဲ႔တယ္ ။ တည္ၿငိမ္မႈကုိ လုိခ်င္ရင္ ႏုိင္ငံေရးအားမွ်ေျခအသစ္ယူေဆာင္လာမွပဲျဖစ္ေတာ႔မယ္႔ အေျခအေနကုိ ဆုိက္ေရာက္သြားတယ္ ။ အထက္ပါ ႏုိင္ငံေရးမတည္ၿငိမ္မႈေတြက စီးပြားေရးစြမ္းေဆာင္ေရကုိ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈရွိတယ္ ။ အဲဒီလုိ စီးပြား ေရးစြမ္းေဆာင္ေရေတြအေပၚ အက်ဳိးသက္ေရာက္ၿပီး ျဖစ္လာတဲ႔ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ဆုိးက်ဳိးေတြထဲမွာ ခရုိနီစနစ္ကုိ ပုိႀကီးထြားလာေစတယ္။ စီးပြားေရးစြမ္းေဆာင္ေရ အေပၚအက်ဳိးသက္ေရာက္မႈေတြကုိ ၾကည္႔ရင္ သိႏုိင္တယ္ ။
-ႏုိင္ငံေရးမတည္ၿငိမ္မႈကုိ ေဒသတြင္း ပစၥည္းဥစၥာပုိင္ဆုိင္မႈေတြကုိ မလုံမၿခဳံျဖစ္လာေစတယ္ ။အေၾကာင္းက မတည္ၿငိမ္မႈေၾကာင္႕ လူထုဥပေဒေတြကုိ က်င္႔သုံးဖုိ႔အတြက္ လြတ္ဟာသြားတဲ႔အတြက္ပဲ ။ ေဒသတြင္း ပုဂၢလိက ပစၥည္းဥစၥာအေပၚ မလုံမၿခဳံျဖစ္လာေစျခင္းက ေရရွည္ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြကုိ ရပ္တန္႔သြားေစတယ္ ။ဒါေၾကာင္႔ အစိုးရ အေနနဲ႔ ပစၥည္းဥစၥာပုိင္ဆုိင္မႈနဲ႔ လုံၿခဳံမႈရွိပါတယ္လုိ႔ သက္ေသျပႏုိင္ဖုိ႔ အက္ဆက္ပုိင္တဲ႔ လူနည္းစုကုိ မ်က္ႏွာသာေပး စီးပြားေရးလုပ္ေစျခင္းအားျဖင္႔ ခရုိနီစနစ္ႀကီးထြားလာတယ္ ။
- တစ္ခုတည္းေသာ ႏုိင္ငံေရးစနစ္ဆုိတာ မရွိေတာ႔ဘဲနဲ႔ ေနာင္ထြက္ေပၚလာမယ္႔ အစိုးရပုံစံကုိ မွန္းဆရခက္တာ ၊ ႏုိင္ငံေရးအင္စတီက်ဴးရွင္းေတြရဲ႕ေျပာင္းလဲမႈ အဟုန္ကုိခန္႔မွန္းရခက္တာေတြျဖစ္ေပၚလာေစတယ္ ။ ဒီအခ်က္က ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြ သူတုိ႔ရဲ႕အရင္းေတြကုိ ပုိၿပီးလုံၿခဳံမႈရွိတဲ႔ေနရာေတြကုိ ေရႊ႕ေျပာင္းသြားေစတယ္ ။အင္စတီက်ဴးရွင္း အရခုိင္မာတဲ႔ ေနရာေတြကုိလည္း ေရႊ႕ေျပာင္းၾကတယ္ ။
- ႏုိင္ငံေရးမတည္ၿငိမ္မႈက တစ္သီးပုဂၢလလူသားကုိ ရာထူးအခြင္႔အလမ္းရွိသူေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ျခင္းကို ရွာေဖြလာ ေအာင္တြန္းအားေပးတယ္ ။ ဒါေၾကာင္႔ အရင္းအျမစ္ေတြကုိ ထုတ္လုပ္မႈနဲ႔မဆုိင္တဲ႔ ေနရာေတြဆီေရႊ႕လ်ားသြားတယ္ ။ ဒါမ်ဳိးက အစုိးရပုိင္းမွာပုိအျဖစ္မ်ားတယ္ ။ ႏုိင္ငံေရးမတည္ၿငိမ္မႈေၾကာင္႔သူတုိ႔ရထားတဲ႔ေနရာေတြဟာ ယာယီမွ်သာ ျဖစ္တယ္သိတဲ႔အခါ အစုိးရအရာရွိေတြဟာ ရာထူးတည္ၿမဲမယ္႔ေနရာနဲ႔အခြင္႔အလမ္းေတြကုိ ရွာေဖြတယ္ ။တျခား ေသာ အလုပ္ထက္သူတုိ႔ရဲ႕အတြင္းပုိင္းမွာ ရာထူးရွာေဖြျခင္းအလုပ္နဲ႔ စီးပြားေရးအခြင္႔အလမ္းကုိသာရွာေဖြတယ္ ။ ဒါေၾကာင္႔ ခရုိနီေတြနဲ႔ေပါင္းဖက္တာ ခ်ိတ္ဆက္တာမ်ဳိးပုိၿပီးျဖစ္လာတယ္ ။

Myanmar Knowledge Society (MKS)'

က်မ္းကုိး
Haber ,Stephen ed- Crony Capitalism and Economic Growth in Latin America.
Kang, David – Cronu Capitalism
Schweizer ,Peter – All Them Throw Out , How Politician and Their Friends Get Rich off Insider Tips, Land Deals , and Cronyism ThaWould Send the Rest of Us to Prison.